توفیق برجام در این بود که امروز با افتخار میگوییم کشور آماده توسعه است
در حالی که عنوان دومین مناظره ریاست جمهوری میان 6 کاندیدای حاضر در عرصه انتخابات ، به موضوع سیاست و فرهنگ اختصاص داشت اما در لابلای سخنان کاندیداهای حاضر در رقابت های انتخاباتی بارها سخن از اقتصاد به میان آمد.

با توجه به اینکه بخش عمده ای از شعارهای انتخاباتی کاندیداهای رقیب دولت به مساله اقتصاد تعلق داشت،این مساله از قبل قابل پیش بینی بود.
هر چند اقتصاد نقطه وقت دولتی محسوب میشود که توانست رشد اقتصادی را از منفی 5.8 درصد به نزدیک 9 درصد در سال گذشته برساند، با این حال وعده های بزرگ رقبای دولت نیز بیشتر به حوزه اقتصاد تعلق دارد.
نکته اینجاست که منتقدان دولت پیش از موافقان آن درصدد بهره بردن از ابزارهای اقتصاد برآمدند و اغلب اظهارات اقتصادی موافقان دولت، پاسخ تلقی میشود.
جدول زیر نشان می دهد که مباحث اقتصادی مطرح شده از سوی کدام کاندیدا طرح شد و به چه موضوعی از اقتصاد اختصاص داشت.
حسن روحانی
- اگر برجام نبود صادرات نفت ما از دو میلیون بشکه به 200 هزار بشکه افزایش پیدا می کرد
- اینکه گفته میشود در گذشته وضع جوانان بهتر بود پس چرا در طول مدت 10 سال اشتغال تقریباً صفر بود.
- درباره قرارداد کرسنت موضوعی گفته شد که چون ممکن است مردم را مشوش کند باید دربارهاش توضیح دهم و آن اینکه مبلغ 14 میلیارد نیست. این موضوع در داوری قرار دارد و به نتیجه نرسیده است و کار همچنان ادامه دارد و باید به نتیجه برسیم اما رقمها این چیزی نیست که گفته میشود.
- اگر ما خیلی خوب بتوانیم تلاش کنیم به رشد 8 درصدی میرسیم که مورد تأکید رهبری و برنامه توسعه است. اما آنها که رشد 26 درصدی را به مردم وعده میدهند آیا این مورد شدنی است؟ آیا میتوان درآمد کشور را در عرض چند سال دوبرابر افزایش داد؟ آیا کارشناسان چنین وعدهای را میپذیرند؟
- ما با فرانسه و با فناوری مشترک اتومبیل میسازیم و سی درصد آن را صادر میکنیم. برای همین پروژه 270 میلیون دلار سرمایه خارجی آمد. این وعدهای است که ما به مردم دادهایم و به آن عمل کردیم.
-هنوز مشخص نیست سه میلیارد - چهار میلیاردی که به عنوان دور زدن تحریمها بردند، دست کیست
- فردی لباس ساده میپوشد و میگوید من ساده زیستم اما بعد مشاهده میکنیم که بزرگترین فسادها از همان جا نشأت میگیرد.
- آیا امروز به خودکفایی در گندم، گازوییل و بنزین که به زودی ایجاد میشود نرسیدهایم؟ آیا زندگی کشاورزان بهتر نشده است؟ و دولت گندم آنان را دو برابر قیمت جهانی خریداری نمیکند؟
- راههایی که برای روستاها کشیده شده است و برقرسانی که انجام میشود و گازرسانی که تا پیش از این در 16 هزار روستا انجام شده بود و امروز در 9 هزار روستای دیگر هم انجام شده و نیز افزایش صادرات غیرنفتی بر واردات که در 60 سال گذشته بینظیر بوده، انجام نشده است؟
-در همین موضوع ستاره خلیج فارس هم اگر برجام نبود تا دو سال دیگر هم کمپرسورها همچنان در بندر مانده بود و کارش پیش نمیرفت.
مصطفی هاشمی طبا
- وعدههایی که امروز میدهیم و میخواهیم بدون توجه به اینکه مجلس بودجه چقدر است میخواهیم از مردادماه دو برابر درآمدهای بودجه هزینه کنیم، مشخص است که در وسط کار میمانیم.
- ما از همان کشورهایی که ما را تحریم کرده بودند، از مبادی دیگری کالاهایشان را خریدیم. 50 درصد خودروهای سوپرلوکس آلمانی با همان پولی که نفت را با واسطه فروخته بودند وارد کشور شد که اینها بگویند تحریم را قبول ندارند.
-در دوران جنگ دولت با سهمیهبندی، کنترل ارز و فروش 500 هزار بشکه نفت 7 دلاری کشور را اداره میکرد. در زمان تحریم هم باید همینگونه عمل میکردیم اما عدهای با پز دادن در زمان تحریم پولهای کشور را خرج میکردند.
- امروز برداشت ما با قطر و عراق از میادین مشترک نفتی به حد تساوی رسیده است.
- صادرات به اعتماد مردم اصناف و تجار نیاز دارد و نباید وارده کننده را زالو صفت بنامیم
- در قرارداد کرسنت ما 14.5 میلیون دلار جریمه شدیم. میگویند این قرارداد بد است اما به خاطر عدم اجرای آن در دولت نهم و دهم جریمه شدیم باید همه «راستها» را بگوییم.
اسحاق جهانگیری
- گفته میشود در خانه وزیری کالای قاچاق است. این وزیر دختری داشته که فوق لیسانس و بیکار بوده و رفته لباس وارد کرده که ۲۰۰ میلیون تومان کل ارزش این لباس بوده و از گمرک هم وارد کرده و تمام تعرفه ها را پرداخت کرده است آن وقت این موضوع موضوع مصاحبه معاون اول قوه قضاییه و کاندیدای انتخابات ریاست جمهوری میشود.
-چنانچه برجام به توافق نمیرسید و قدرتهای استکباری میخواستند به اقدامات خود ادامه دهند امروز صادرات نفت متوقف میشد.
- توفیق برجام در این بود که امروز با افتخار میگوییم کشور آماده توسعه است و به جای یک میلیون بشکه نفت امروز 2.5 میلیون بشکه نفت را صادر میکنیم و صادرات پتروشیمی کشور 30 درصد افزایش یافته است. همچنین بیمه کشتیهای ما برقرار شده است و کشتیهای خارجی به سمت ایران کالا وارد و صادرات میکنند و دهها میلیارد دلار منابع نفت کشور آزاد شد.
- اقتصاد این مملکت و مردم این کشور تحمل و حوصله تنش، دعوا و کارآموزی سیاستمداران تازهکار را ندارد.
- مردم یادتان میآید وضعیت اقتصاد چگونه بود، دارو پیدا نمیشد، کره، پنیر و شیر خشک پیدا نمیشد. سیلوهای گندم خالی بود؟ یادتان میآید برخی شبها در صف بانکها میخوابیدید تا صبح چند سکه بخرید؟
- وعدههای توخالی موجب ناامید شدن مردم میشود. این وعدهها به گونهای شد که رییس مجلس هم گفت این وعدهها عملی نمیشود.
محمد باقر قالیباف
- اگر بخواهیم مشکل اقتصاد را حل کنیم ، پنج میلیون شغل ایجاد کنیم و یارانه طبقه محروم را تقویت کنیم باید نظام اصلاحی در نظام پولی، مالی و گمرکی انجام دهیم.
- محموله مشکوکی در یک ویلایی پیدا شد اظهار کرد: رسیدگی به این پرونده ظرف دو روز به صورت فشرده انجام شد، اما سوال این است که در یک وزارت خانه که آموزش و پرورش است و در این زمینه مسئولیت دارد می بینیم واردات به این صورت انجام میشود.
- دلال چیها مشکل گرانی درست میکنند. قاچاق کالا و ارز بیشترین مشکل را ایجاد کرده است.
- برجام تا الان ایران را تبدیل به مرکز واردات از اروپا کرده است.
- دولت مردم در سیاست خارجی اولویت خود را به دیپلماسی اقتصادی میدهد.
- با بازگشت مردم به عرصه اقتصاد اختلاف طبقاتی از بین خواهد رفت
ابراهیم رییسی
- یک میلیون دانشجوی دارای مدارک تحصیلی بیکار هستند
- روحانی قول داد تمام تحریمها برداشته میشود اما هیچ اتفاقی در سفره مردم رخ نداد.
- برجام معنایش این بود که گشایشی در کار اقتصادی صورت می گیرد
- آقای طیب نیا گفتند مشکلات بانکی همچنان باقی است و مسائل فلج است که البته این تعبیر من است.
-اگر مسأله امروز ما اقتصاد مقاومتی و پیگیری آن در کشور است باید وزارت خارجه ما و دیپلماسیمان هم همین موضوع را دنبال کند و فضا را برای افزایش صادرات کالاهای کشور آماده کند.
- اگر به مشکلات اجتماعی توجه نشود، باید شاهد فقر،بیکاری و دانشجویان مدرک به دست فاقد زمینه کسب و کار باشیم، برای ما مشکل ایجاد می شود
-میشود بیکاری را از ۱۲ درصد به ۸ درصد کاهش داد
- بدهی دولت به نظام بانکی چقدر شده است؟ حتما دو برابر شده است، هزینههای جاری و هزینههای نهاد ریاست جمهوری چقدر افزوده شده است؟
مصطفی میرسلیم
- در این دولت متأسفانه طرحهایی که برای حل مسایل اقتصادی انجام شده بود تعطیل شد و در عین حال ما از ورود چند هواپیما به کشور خوشحال میشویم و جشن میگیریم. این کار به معنای ایجاد شغل برای جوانان دیگر کشورها است در حالی که ما میتوانستیم بسیاری از قطعات این هواپیماها را در کشور خودمان تولید کنیم.
- افتتاح پارس جنوبی ربطی به برجام ندارد
- رشد اقتصادی وابسته به فروش نفت بوده است